|
Dragi prijatelji,
U Crnoj Gori, kao i širom svijeta, ovih dana pažnja je usmjerena na Svjetsko prvenstvo u fudbalu, ali se nadamo da ćete i pored toga pronaći malo vremena da pročitate naš bilten. Zadovoljstvo mi je da vas, u ime NDI, obavijestim da će USAID nastaviti da finansira naš program u Crnoj Gori do kraja godine. Radujemo se nastavku naših aktivnosti, koje će u narednom periodu biti više fokusirane na podršku pojedinim ministarstvima i na unapređenje saradnje između ministarstava i skupštinskih odbora.
Pošto su lokalni izbori za nama, smatrali smo da svima onima koji su uključeni u rad političkih partija može biti od koristi pregled pitanja na koja treba odgovoriti kako bi napravili kratak osvrt na dešavanja tokom prethodne kampanje. Mi u NDI-u često podsjećamo da "planiranje kampanje za sljedeće izbore počinje dan nakon završetka prethodnih.". Sada je vrijeme za ocjenu kampanje sprovedene na terenu, letaka, postera i ostalih propagandnih materijala, kao i načina korišćenja tehnologije, zatim za preispitivanje poruke i njene usklađenosti sa potrebama i interesima birača i, na kraju, upoređivanje plana za ciljne grupe sa ostvarenim rezultatima i procjenu u vezi sa mogućim poboljšanjima u narednim mjesecima.
Na drugoj stranici ovog biltena možete naći članak o motivaciji, koji može biti od koristi svim rukovodiocima i liderima u timu, naročito onima koji obavljaju odgovorne poslove u javnoj upravi. Ovaj članak je priredila Zorana Smiljanić, regionalni trener NDI, koju su mnogi od vas imali prilike da upoznaju na našim seminarima.
Prošlog mjeseca je naša kancelarija bila domaćin regionalnoj konferenciji u Budvi u okviru NDI Inicijative za jačanje zakonodavnog procesa Zapadnog Balkana. Tema konferencije je bila uloga parlamenta u procesu izrade državnog budžeta, kao i odnos između parlamenta i ministarstva finansija u izradi i nadzoru budžeta. U pitanju je vrlo interesantna i aktuelna tema, pa smo za ovaj bilten izdvojili da sa vama podijelimo iskustva Finske po ovom pitanju.
Na kraju, nakon članaka o liberalnim i konzervativnim političkim partijama, nastavljamo našu seriju o partijskim ideologijama i ovog puta pišemo o socijaldemokratskim. U pitanju je odlomak NDI-eve publikacije „Priručnik o identitetu i ideologijama političkih partija“, koji u cjelosti možete pročitati u našoj virtuelnoj biblioteci na http://www.ndicrnagora.org/
Kao i uvijek, zainteresovani smo za vaše komentare i sugestije u područjima u kojima mislite da bi vam NDI mogao biti od pomoći. Slobodno nas pozovite na 020 655 441, pošaljite e-mail na ndi-pg@t-com.me ili posjetite naš vebsajt http://www.ndicrnagora.org/ za više informacija o NDI.
Srdačan pozdrav,
Scott Persons
Direktor
NDI/Crna Gora
|
ŠTA JE POTREBNO URADITI NAKON IZBORA
Planiranje kampanje za sljedeće izbore
počinje dan nakon završetka prethodnih
- Što duže budete odlagali da napravite procjenu onoga što se dešavalo, veća je vjerovatnoća da će članovi partije zaboraviti ili propustiti važne detalje koji su ključni za vaš budući uspjeh.
- Utvrđivanje i razvijanje strateškog plana na osnovu takve procjene čuva kampanji dragocjene resurse – ljude, novac i vrijeme.
- Budite iskreni u procjeni svog djelovanja.
Područja za procjenu kampanje
- Predizborno donošenje odluka: Koalicija ili samostalan nastup na izborima? Da li su konsultovani pravi ljudi tokom procesa donošenja odluka?
- Aktivisti: Ko je dobro, a ko loše odradio posao? Da li su svi bili dobro raspoređeni? Gdje su bile slabosti, a gdje dobre strane kada su u pitanju ljudi koji su učestvovali u kampanji? Da li je negdje trebalo angažovati više ljudi ili je moguće neke preraspodijeliti?
- Korišćenje vremena: Da li je partija na efikasan način koristila vrijeme? Da li je plan kampanje bio jasan u smislu delegiranja zadataka da bi se efikasnije koristilo vrijeme?
- Interna komunikacija: Da li je interna komunikacija tokom kampanje bila dvosmjerna ili se odvijala na relaciji od vrha na dolje? Da li su tokom kampanje menadžeri kampanje razmatrali sugestije koje su dobijali sa terena u direktnom kontaktu sa biračima?
- Eksterna komunikacija: Da li je poruka bila jasna i razumljiva? Da li je poruka bila od značaja za birače i uvjerljiva? Da li su pisma i leci bili jasni i ubjedljivi? Ako ne, zašto ne? Koji su se događaji organizovali i da li su bili djelotvorni? Na koji način je partija angažovala nove medije i umrežavanja kako bi uputila poruku biračima?
- Ciljne grupe: Da li je kampanja imala sveobuhvatan plan kako izdvojiti ciljne grupe? Da li su te grupe pravilno segmentirane i da li se sa njima komuniciralo na pravi način?
- Finansije i budžet: Šta je partija uradila kako bi prikupila sredstava? Što treba učiniti za buduće izbore? Da li je bio pripremljen budžet za kampanju i da li se ispoštovao?
Naredni koraci
Identifikovanje ključnih pitanja: Potrebno je da partija identifikuje ključna pitanja na koja se želi usredsrijediti, kako na državnom, tako i na lokalnom nivou, koja su u skladu sa interesovanjima čvrstih i kolebljivih birača.
Ciljne grupe: Na osnovu ovih pitanja treba napraviti nove ciljne grupe za čvrste i kolebljive birače.
Razvoj vještina: Partija bi trebalo da razvije plan obuke za članove na temelju procjene potreba za izgradnju kapaciteta partije prije sljedećih izbora.
Usavršavanje kandidata: Kandidate je potrebno regrutovati i osposobiti za prenošenje poruke partije.
Vremenski raspored: Razviti vremenski plan partijskih aktivnosti za sljedećih 18 do 24 mjeseci. Svakih šest mjeseci je potrebno napraviti ocjenu učinjenog i shodno tome prilagođavati plan.
MOTIVACIJA
Problem motivacije je suštinsko pitanje cjelokupne ljudske aktivnosti, vrijednosnog sistema ličnosti, radne aktivnosti, organizacije ljudskog rada kao i društva u kojem se ovaj proces odvija. Savremeno organizovan čovekov rad odnosno organizacija rada, obilježen je visokim stepenom razvijenosti svih motivacija, kojih nužno ima mnogo, kao što je mnogo i vrsta rada, a koje nisu samo obaveze pojedinaca, već i drugih da rade zajedno sa njim.
|
Samomotivacija
Ovaj faktor je preduslov timske, poslovne i životne motivacije i stoga je potrebno:
- osmisliti svoj cilj i ne gubiti ga iz vida;
- uskladiti dugoročne planove sa kratkoročnim ciljevima i specifičnim akcijama;
- svake godine odrediti neku novu oblast djelovanja koja će vam predstavljati izazov. Uradite nešto što do tada niste znali ili niste imali priliku da pokušate;
- pokušati učiniti svoj posao drugačijim-zanimljivijim. Analizirajte ga i utvrdite objektivne okolnosti. Sa malo mašte potrudite se da obogatite krajnji cilj;
- jačati svoju unutrašnju snagu, i probajte da jednu od svojih slabosti pretvorite u vrlinu. Stalno se usavršavajte!
- dati sebi podršku i nagrađujte sebe. Utvrdite validne parametre i mjerite u odnosu na njih vaše aktivnosti.
|
Vizija
Predstavljanje vizije je osnovni zadatak rukovodioca. Oni moraju da prenesu viziju svim zaposlenima. Vizija bi trebalo da inspiriše i motiviše sve jer donosi boljitak svima. Pri tome, vizijom se objašnjava krajnji cilj, a manje sam proces. Zato je potrebno periodično zaposlenima predstavljati rezultate, ciljeve i potciljeve koji su ostvareni.
Motivacija zaposlenih
Zaposleni će biti motivisani ukoliko im je na samom početku predstavljena vizija i njihova uloga u sprovođenju projekta.
Zaposleni moraju imati:
1. osjećaj lične koristi od promjena - nova znanja i vještine koje će steći;
2. osjećaj koristi organizacije od promjena - produktivna, efikasna, okrenuta ka građanima;
3. osjećaj sposobnosti da se promjene sprovedu - zato im je potrebno pružati potrebne informacije o sadržaju projekta, ali isto tako i o rokovima.
4. želju da savladaju predstojeće zadatke - ovdje najznačajniju ulogu imaju nematerijalni motivacioni faktori koji treba da pospješe tu želju. Materijalna motivacija bi imala kratkoročni efekat, ali sistem unapredjenja i pohvale može dodatno motivisati zaposlene;
5. predstavu o koristima za korisnike usluge - građane. Mijenja se organizacija i način poslovanja u očima građana što dodatno motiviše zaposlene.
Motivacione tehnike
Novac (lična primanja) imaju jaku motivacionu snagu. Novac deluje kao opšte motivaciono sredstvo jer se njime mogu zadovoljiti različite ljudske potrebe, od osnovnih bioloških do različitih kulturnih. Lična primanja predstavljaju na određeni način i simbol statusa i ocjene vrijednosti radnika i kao takvo ima snažno motivaciono dejstvo.
Medjutim, najnovija istraživanja motivisanosti radnika za rad pokazuju da u onim situacijama u kojima se ostvaruju dovoljna sredstva za ličnu materijalnu egzistenciju, lična primanja nisu najvažniji motivacioni faktor koji djeluje na radnu aktivnost. Mnogo su važniji uslovi rada, mogućnost napredovanja, mogućnost ostvarivanja stručnih inovacija. Stoga se može zaključiti da se novac kao motivacioni faktor (glavni motivacioni stimulans) javlja samo u situacijama kada nijesu zadovoljene osnovne ljudske potrebe.
U tom smislu je veoma važan osjećaj učestvovanja (konsultacije, aktivan razgovor, prihvatanje i priznanje), povećanje kvaliteta uslova na poslu (osmišljavanje posla, razvoj, oprema, edukacija), obogaćivanje posla (sadržajnost, multifunkcionalnost, veća sloboda u odlučivanju, veća interaktivnost među ljudima, bolja informisanost).
Timski rad
Saradnja je oblik grupnog ponašanja, gdje postoji zajednički napor medju članovima grupe, radi postizanja grupnih ciljeva. Ona je jedan od najjačih motivacionih faktora. Grupa je produktivnija od pojedinaca - članova te grupe. Saradnja je rezultat dobrih međusobnih odnosa.
Pohvala/Ukor
Čovek uvijek teži da obavlja poslove koji mu pričinjavaju zadovoljstvo i korist. Pohvale i ukori mogu da djeluju veoma stimulativno. Mnoga naučna istraživanja su se bavila sagledavanjem ovih uticaja i pokazala da su pohvale (nagrade) veoma jak pokretač na aktivnost, dok ukori (kazne), uz rijetke izuzetke, redovno smanjuju zalaganje, a time i radni učinak u cjelini. Pohvale ili nagrade uglavnom podstiču radnike na aktivnost, jer se na taj način zadovoljava veoma jaka socijalna potreba radnika za afirmacijom vlastite ličnosti. S druge strane, ukori ili kazne predstavljaju napad na čovjekovu potrebu za samopoštovanjem čime se podstiču mnoge negativne reakcije.
|
Kako motivisati tim
- Dati zaposlenima dobre uslove za rad;
- Objasniti im misiju organizacije;
- Dati timu cilj;
- Zapamtiti svakog pojedinog člana tima;
- Promovisati identitet tima;
- Dijeliti uspjeh;
- Paziti da tim bude pozitivan;
- Biti lider koji motiviše;
- Savladajte sudržanost u pohvalama (ako i očekujete samo najbolje, ipak treba izreći pohvalu);
- Budite srdačni i otvoreni, pohvalite rezultate, a ne izvršitelje.
|
Zorana Smiljanić, NDI regionalni trener
PARLAMENTARNI NADZOR DRŽAVNOG BUDŽETA U FINSKOJ
Tema parlamentarnog nadzora državnog budžeta sve više dobija na aktuelnosti i značaju. U nastavku ćemo sa vama podijeliti iskustvo Finske u kojoj Parlament ima na raspolaganju značajan broj mehanizama koje koristi u svrhu parlamentarnog nadzora nad državnim finansijama, uključujući i poseban odbor za reviziju sa specifičnim nadležnostima.
Pravni okvir
U skladu sa Ustavom Finske, Parlament vrši zakonodavnu vlast i odlučuje o državnim finansijama. Ustavom su takođe obuhvaćene odredbe koje se odnose na nadzor državnih finansija. U skladu sa članom 90 Ustava, Parlament kontroliše centralne vladine finansije i poštovanje budžeta. U tu svrhu, Parlament ima posebno radno tijelo – Odbor za reviziju - koji o svojim značajnim nalazima izvještava Parlament. Pored Odbora za reviziju, Nacionalna revizorska institucija ima pravo da dobije informacije koje su joj neophodne za vršenje svojih nadležnosti od svih organa i subjekata koji su predmet njene kontrole.
Finski parlament
Parlamentarni Odbor za reviziju
Nacionalna revizorska institucija je počela sa radom u saradnji sa Parlamentom 2001. Izmjenom Ustava koja je stupila na snagu u junu 2007, predviđeno je osnivanje parlamentarnog Odbora za reviziju čije su nadležnosti definisane kroz kombinovanje nadležnosti Parlamentarnih državnih revizora i nadzornih kompetencija Pododbora za upravu i kontrolu Odbora za finansije.
Puno izvršavanje budžetskih ovlašćenja zahtijeva efikasno i visoko pozicionirano parlamentarno tijelo koje u svojoj nadležnosti ima nadzor.
Osnovni ciljevi rada Odbora za reviziju su jačanje parlamentarne budžetske moći i finansijskog nadzora, kao i jačanje dijaloga sa Vladom. Zadatak Odbora za nadzor sastoji se u tome da izvještava Parlament o značajnim nalazima do kojih dođe u svom radu. Ovaj Odbor ima nešto manje članova u poređenju sa ostalim parlamentarnim odborima sa 11 članova i šest zamjenika članova. Poslanici vladajućih partija imaju 5 do 6 glasova prednosti, ali je predsjedavajući odbora iz redova najveće opozicione partije. Odbor stremi ka jednoglasnom donošenju odluka.
|
Rad Odbora tokom prve godine funkcionisanja
- Održao 60 sastanaka;
- Obradio 20 različitih pitanja;
- Saslušao 100 stručnjaka;
- Pripremio šest izvještaja i tri izjave, koristeći se nalazima do kojih je došao sekretarijat odbora;
- Otpočeo sa prvim istraživačkim projektom na temu projekcije poreskih prihoda u centralnom vladinom budžetu.
|
Nadležnosti Odbora za reviziju
Finski Parlament ima 16 stalnih odbora. Po pravilu, svaki odbor se bavi pitanjima koja spadaju u nadležnost upravne oblasti odgovarajućeg ministarstva. Izuzeci su: Veliki odbor koji se bavi pitanjima Evropske Unije, Ustavni odbor, koji se bavi tumačenjem ustavnih pitanja, Odbor za finansije, koji se bavi državnim budžetom i Odbor za reviziju koji je odgovoran za parlamentarni nadzor državnih finansija. Mandat odbora traje četiri godine što se poklapa sa izbornim mandatom. Sjednice odbora su zatvorene, ali su izvještaji sa odbora, izjave i zapisnici javni.
Odbor za reviziju ima široka ovlašćenja u pogledu istraživanja državnih finansija i dobijanja informacija po tom osnovu. Odbor, između ostalog, razmatra Godišnji izvještaj o završnim centralnim vladinim računima, koji se podnose Parlamentu, i priprema pitanja u vezi sa nadzorom državnog finansijkog menadžmenta. Najznačajniji nalazi odbora su sadržani u nacrtu odluke koja je dio izvještaja odbora, koji se usvaja na plenarnoj sjednici. Ovim se Vlada poziva da preduzme odgovarajuće mjere kako bi se ispravili uočeni problemi.
Osnovni ciljevi u radu Odbora za reviziju su da:
-
radi na jačanju parlamentarnih budžetskih moći kroz svoje aktivnosti;
-
obezbijedi građanima da se porezi koje plaćaju troše u skladu sa zakonom i na ekonomičan način;
-
ocjenjuje sprovođenje volje Parlamenta u izvršenju zakona i budžeta;
-
preuzme inicijativu i dolazi da novih informacija koje će služiti kao osnova za donošenje političkih odluka i diskusiju o socijalnim politikama;
-
procijeni Vladin uspjeh u sprovođenju Vladinog programa i ostvarenju zadatih ciljeva.
Aktivnosti Odbora za reviziju
Odbora za reviziju:
-
se sastaje 2-3 puta sedmično;
-
priprema svoje izvještaje za Parlament o izvještaju o konačnim centralnim vladinim računima, godišnjem izvještaju Nacionalne institucije za reviziju, godišnjem izvještaju Evropskog suda za reviziju i izvještajima parlamentarnih revizora;
-
izdaje saopštenja o centralnom vladinom budžetu, budžetskim okvirima i drugim pitanjima od značaja za javne finansije;
-
inicira aktivnosti uglavnom na osnovu studija koje realizuje sekretarijat Odbora;
-
naručuje istraživanja;
-
izvještava Parlament na plenumu o svojim značajnim nalazima;
-
saslušava stručnjake;
-
odlazi u kontrolne posjete;
-
organizuje seminare.
OPŠTE POLITIKE SOCIJALDEMOKRATSKIH POLITIČKIH PARTIJA
| Oblast |
Socijaldemokratska platforma |
| Ekonomija |
Ekonomija bi trebalo da je kapitalistička, ali dobro regulisana kako bi štitila slabe i obespravljene kroz državu blagostanja. Državu blagostanja bi trebalo da karakteriše progresivno oporezivanje i preraspodjela dobara u cilju kreiranja javnih socijalnih programa. Vlada bi trebalo da obezbijedi ili subvencionira određene programe poput obrazovanja, zdravstvene brige, brige o djetetu i razvoja infrastrukture. Interese radnika bi trebalo zaštititi putem sindikata ili radničkih udruženja, a preduzeća regulisati kako bi se spriječila eksploatacija. |
| Porezi |
Umjereni do visoki nivo oporezivanja u obliku progresivnih poreza, u zavisnosti od visine prihoda pojedinca, neophodni su za obezbjeđivanje javnih usluga. |
| Trgovina |
Trgovinske politike koje štite interese domaće radničke klase i industrije i pravedne trgovine, imaju prednost u odnosu na neregulisanu slobodnu trgovinu. |
| Rasizam |
Rasizam i diskriminacija nijesu u saglasnosti sa ciljem socijaldemokratije usmjerenim na stvaranje države koja zagovara jednakost za sve njene građane, kako ekonomsku tako i socijalnu. |
| Zaštita životne sredine |
Zaštitu životne sredine bi trebalo institucionalizovati kroz zakonodavstvo i vladine regulative. Ohrabruje se visok nivo ulaganja u istraživanja i razvoj alternativnih izvora energije, kao i sprovođenje ekoloških taksi, poput takse na ugljendioksid, kako bi se osiguralo da ekonomija reflektuje precizne troškove degradacije životne sredine. |
| Socijalna sigurnost |
Vlada bi trebalo da garantuje osnovne potrebe svojim građanima i da obezbijedi funkcionalne „sigurne mreže“ za bolesne, nezaposlene i penzionere. |
| Imigracija |
Multikulturalizam koji imigranti donose jednoj državi je važan, te bi stoga države trebalo da usvajaju umjerene imigracione politike. |
| Spoljna politika |
Demokratija i zaštita ljudskih prava su međunarodni ideali koje bi trebalo njegovati. Multilateralne institucije su efikasan način za praćenje međunarodnih ciljeva. |
| Državljanstvo |
Državljanstvo je jedan od ključnih inkluzivnih koncepata za prevazilaženje klasnih razlika. Njime se obezbjeđuje veza između naroda i države koja obezbjeđuje usluge svojim građanima kako bi bila sigurna da su svi zbrinuti. |
| Socijalna politika |
Socijalne politike su progresivne i sekularne, i uključuju podršku za rodnu i etničku jednakost. |
Ključne karakteristike socijaldemokratske, socijalističke i komunističke ideologije
| Oblik |
Socijaldemokratija |
Socijalizam |
Komunizam |
| Vladavina |
Javne poslove sprovode izabrani lideri u demokratskom sistemu. |
Javni poslovi su regulisani u okviru jednog hijerarhijskog sistema koji čine savjeti, počev od lokalnih, preko regionalnih do nacionalnih. |
Javnim poslovima upravlja kolektiv, uz proces donošenja odluka putem konsenzusa. |
| Izbor ili odabir |
Vladini zvaničnici su predmet čestih izbora, mandate stiču preko njihovih zajednica, kao i razrješenja sa funkcija. |
Zvaničnici savjeta su predmet izbornog procesa na lokalnim izborima. |
Zajednička vlada i sve forme politike su samo-regulatorne. |
| Država |
Snažna država je potrebna da reguliše socijalnu i ekonomsku preraspodjelu programa. |
Progresivna integracija države i društva. |
Država je dio svakog stadijuma društva, počev od vladavine – do ekonomije – do slobodnog vremena. |
| Ekonomija |
Kapitalizam opstaje uz uspostavljanje stabilnog sistema preraspodjele bogatstva i socijalnih usluga. |
Sve plate su standardne, država obezbjeđuje većini građana sva dobra i usluge. |
Eliminacija tržišta i robne razmjene. Ukidanje privatnog vlasništva i podjednaka raspodjela svih dobara. |
| Radnička snaga |
Ujedinjenje radničke klase putem sindikata i radničkih kooperacija. |
Ujedinjenje radničke klase i kraj klasnih privilegija. |
Svi ostaci klasnih razlika nestaju, svi su radnici u sistemu ekonomije koji podrazumijeva istu naknadu za rad. |
| Revolucija |
Kapitalizam je održiv, nema potrebe za nasilnom revolucijom. |
Poraz buržoazije. |
Ukidanje oskudice i privatnog vlasništva. |
| Socijalni programi |
Programi socijalne sigurnosti obezbjeđuju državu blagostanja, koja redistribuira prihod da bi suzbila siromaštvo i obezbijedila tzv. “sigurne mreže” za bolesne, nezaposlene i penzionere. |
Ujednačeniji razvoj proizvodnih snaga obezbjeđuje ispunjavanje svih osnovnih potreba i samim tim ljudi imaju dovoljno vremena da se bave i van-radnim aktivnostima. |
Država obezbjeđuje sve socijalne programe. Država svima obezbjeđuje osnovne potrebe.
|
|
